Στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας (ΕΚΠΑ) και το Αριστοτέλειο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), εκπονούν τις διατριβές τους οι 4 στους 10 διδάκτορες που «παράγουν» υτα ΑΕΙ της χώρας, ωστόσο στη μεγάλη τους πλειονότητα (6 στους 10) αναγκάζονται να πληρώνουν τις διδακτορικές τους σπουδές με ίδια μέσα (μισθωτή εργασία, προσωπικές αποταμιεύσεις / οικονομική στήριξη από την οικογένεια, αυτοαπασχόληση).
Το συμπέρασμα αυτό εξάγεται από στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου που περιλαμβάνονται στην έκοση «Στατιστικά στοιχεία για τους διδάκτορες που αποφοίτησαν από τα ελληνικά ΑΕΙ το 2022» και αποδεικνύουν αφενός την πρωτοκαθεδρία των δύο μεγαλύτερων ΑΕΙ της χώρας -και ιδίως του ΕΚΠΑ- στην ακαδημαϊκή πρωτοπορία, όσο και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι διδάκτορες στη χώραμας για να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.
Παράλληλα, η συνέχιση της ερευνητικής δραστηριότητας φαίνεται ότι αποτελεί τον βασικό λόγο για την προοπτική μόνιμης εγκατάστασης των νέων διδακτόρων εκτός χώρας (42,1%). Ωστόσο, το 83,5% των διδακτόρων που αποφοίτησαν το 2022 από τα ελληνικά ΑΕΙ δηλώνει ότι δεν σκοπεύει να φύγει στο άμεσο μέλλον από τη χώρα, όμως οι υπόλοιποι δηλώνουν ότι σκοπεύουν να εγκατασταθούν μόνιμα στο εξωτερικό για συνέχιση της ερευνητικής τους δραστηριότητας, για την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία τους και για την επαγγελματική απασχόληση σε θέσεις εργασίας εκτός έρευνας. Από όσους σκοπεύουν να εγκατασταθούν στο άμεσο μέλλον μόνιμα στο εξωτερικό, οι περισσότεροι προέρχονται από τις Φυσικές Επιστήμες (26,5%), ενώ ακολουθούν με μικρή διαφορά όσοι εξειδικεύονται στις Επιστήμες Μηχανικού & Τεχνολογία (24,4%).
![ekpa_didaktores.png ekpa didaktores](/sites/default/files/2024-08/ekpa_didaktores.png)
Αναφορικά με τα στοιχεία που αφορούν την περίοδο των διδακτορικών σπουδών και ειδικότερα τους λόγους εκπόνησης της διατριβής, το προσωπικό ενδιαφέρον για την πραγματοποίηση διδακτορικής έρευνας ήταν ο κυριότερος λόγος (60,1%) και, στη συνέχεια, η προοπτική να ακολουθήσουν οι νέοι διδάκτορες ακαδημαϊκή σταδιοδρομία (21,1%) και η πρόσβαση σε καλύτερες επαγγελματικές ευκαιρίες (16,5%).
Ποσοστό 34,5% των νέων διδακτόρων του 2022 χρηματοδοτήθηκαν για την εκπόνηση της διδακτορικής τους διατριβής από υποτροφία ή από συμμετοχή σε ερευνητικό έργο που σχετίζεται με τη διδακτορική έρευνα. Για την πλειονότητα (59.8%) τα ίδια μέσα (μισθωτή εργασία, προσωπικές αποταμιεύσεις / οικονομική στήριξη από την οικογένεια, αυτοαπασχόληση) αποτέλεσαν την κύρια πηγή χρηματοδότησης των διδακτορικών σπουδών.
Η χρηματοδότηση για διδακτορικές σπουδές (λήψη υποτροφίας ή/και συμμετοχή σε ερευνητικά έργα που σχετίζονται με τη διδακτορική έρευνα) συναντάται περισσότερο ως βασική πηγή χρηματοδότησης των διδακτόρων των οποίων η διατριβή εντάσσεται στις Φυσικές Επιστήμες και τις Επιστήμες Μηχανικού & Τεχνολογία.
Η πλειονότητα όσων δήλωσαν μισθωτοί, πραγματοποίησαν διατριβή στις Κοινωνικές Επιστήμες. Από όσους επέλεξαν την ίδια χρηματοδότηση ως κύρια πηγή πόρων των διδακτορικών τους σπουδών, οι περισσότεροι εκπόνησαν διατριβή στην Ιατρική & Επιστήμες Υγείας.
Η πλειονότητα των διδακτόρων ολοκληρώνει τις διδακτορικές σπουδές σε τέσσερα έως έξι έτη: 16% σε τέσσερα, 20,8% σε πέντε και 16% σε έξι. Σημαντικό ποσοστό αποτελούν και όσοι χρειάστηκαν πάνω από 9 έτη (14,3%). Ποσοστό 16,5% των νέων διδακτόρων διέμειναν στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια των διδακτορικών τους σπουδών. Για τους περισσότερους από αυτούς, η διαμονή ήταν για διάστημα μικρότερο του ενός έτους (64,7%) και για λόγους που αφορούσαν τη διδακτορική τους έρευνα (39,2%).
![stigmiotypo_othonis_2024-08-20_162255.png didaktores](/sites/default/files/2024-08/stigmiotypo_othonis_2024-08-20_162255.png)
Tι σπουδάζουν: Επιστημονικά πεδία διδακτορικών διατριβών και αξιοποίηση ερευνητικών αποτελεσμάτων
Οι περισσότερες από τις διδακτορικές διατριβές του 2022 εντάσσονται στα κύρια επιστημονικά πεδία Ιατρική & Επιστήμες Υγείας (26,0%), Κοινωνικές Επιστήμες (24,1%), και Φυσικές Επιστήμες (22,0%). Όσον αφορά την κατανομή μεταξύ ανά φύλο, στα πεδία των Κοινωνικών Επιστημών, των Ανθρωπιστικών Επιστημών, των Γεωπονικών Επιστημών, καθώς και της Ιατρικής & Επιστημών Υγείας καταγράφεται υπεροχή των γυναικών (54,5%, 54,4%, 53,6% και 51,6%, αντίστοιχα). Οι άνδρες υπερτερούν στα πεδία των Επιστημών Μηχανικού & Τεχνολογία και των Φυσικών Επιστημών (72,7% και 56,1%, αντίστοιχα).
Οι κυριότερες επιστημονικές εκροές της έρευνας των νέων διδακτόρων αφορούν δημοσίευση σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό (59,6%), συμμετοχή σε διεθνές συνέδριο (52,3%), και δημοσίευση σε πρακτικά συνεδρίου (51,2%). Ποσοστό 26,1% συμμετείχαν σε ερευνητικό έργο ως αποτέλεσμα της έρευνάς τους, ενώ αρκετά μικρότερα ποσοστά παρατηρούνται για τις υπόλοιπες εκροές που αφορούν την κατοχύρωση πνευματικής ιδιοκτησίας (2,4%) και τη δημιουργία επιχείρησης (1,6%).
Στο ερώτημα, εάν τα αποτελέσματα της έρευνας των διδακτορικών σπουδών μπορούν να τύχουν περαιτέρω αξιοποίησης, οι νέοι διδάκτορες απάντησαν στην πλειονότητά τους (69,9%) καταφατικά. Συγκεκριμένα, το 35,6% των νέων διδακτόρων θεωρούν ότι η έρευνά τους μπορεί να αξιοποιηθεί από το Δημόσιο για την προαγωγή του κοινού οφέλους, 23,5% κρίνουν πως οι επιχειρήσεις μπορούν να αξιοποιήσουν τα ερευνητικά αποτελέσματα της διδακτορικής διατριβής για εμπορικούς, παραγωγικούς σκοπούς, και 39,6% για άλλους σκοπούς πλην αυτών, όπως για ερευνητικούς σκοπούς από πανεπιστήμια και ερευνητικούς φορείς.
, ένα μικρό ποσοστό (10,2%) των νέων διδακτόρων ανέπτυξαν ερευνητική συνεργασία με επιχείρηση για την εξυπηρέτηση των ερευνητικών σκοπών της διατριβής τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η υψηλότερη συγκέντρωση αποκρίσεων αφορά τις Επιστήμες Μηχανικού & Τεχνολογία.
Χρήση ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτορική έρευνα
Οι νέοι διδάκτορες χρησιμοποιούν, σε ποσοστό που προσεγγίζει το 90%, διαδικτυακές πλατφόρμες και άλλα συναφή ψηφιακά εργαλεία για τη βιβλιογραφική αναζήτηση και την πρόσβαση σε πληροφορίες, 57,8% για την ανάλυση δεδομένων και 54,6% για τη δημοσίευση των ερευνητικών τους αποτελεσμάτων. Για τους σκοπούς της διδακτορικής έρευνας οι νέοι διδάκτορες αξιοποίησαν επίσης τις νέες επιδραστικές ψηφιακές τεχνολογίες, Ποσοστό 21,1% ανέπτυξαν ή χρησιμοποίησαν διαδικασίες με υπολογιστικά συστήματα για την εξόρυξη γνώσης και πληροφοριών από δομημένα ή αδόμητα δεδομένα (data mining & machine learning), ποσοστό 14,7% αξιοποίησαν δεδομένα μεγάλης κλίμακας (Big Data), 10,7%, ασχολήθηκαν με διασυνδεδεμένους αισθητήρες (Internet of Things), 9,4% χρησιμοποίησαν συμμετοχικά δίκτυα (participative networks) για την πρόσβαση σε δεδομένα και 7,2% ασχολήθηκαν με τη ρομποτική (robotics).
Σε ποσοστό 56%, η έρευνα των νέων διδακτόρων οδηγεί στη δημιουργία νέων ερευνητικών δεδομένων ή την ανάπτυξη κώδικα προγραμματισμού. Το 39,2% των νέων διδακτόρων απάντησε ότι στις επιστημονικές εκροές που συνδέονται με τη διδακτορική τους έρευνα περιλαμβάνεται η δημιουργία νέων ερευνητικών δεδομένων, το 5,2% η ανάπτυξη κώδικα προγραμματισμού ενώ για το 11,7% οι επιστημονικές εκροές συμπεριλαμβάνουν τόσο δεδομένα, όσο και ανάπτυξη κώδικα προγραμματισμού.
Η πλειονότητα των νέων διδακτόρων (ποσοστό 76%) χρησιμοποίησε το διαδίκτυο για τη διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων. Από αυτούς, το 60,1% απάντησε ότι η διάχυση έγινε μέσα από εξειδικευμένο ακαδημαϊκό προφίλ ή ιστοσελίδα επιστημονικής δικτύωσης (π.χ. Academia, ORCID κ.λπ.), 39,6% αξιοποίησε για αυτό τον σκοπό μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Twitter, LinkedIn κ.λπ.), και 30,2% έκανε χρήση της ιστοσελίδας του πανεπιστημίου ή του φορέα στον οποίο εργάζεται
Επαγγελματική απασχόληση και μελλοντικοί στόχοι νέων διδακτόρων
Κατά την ολοκλήρωση των διδακτορικών σπουδών τους, οι νέοι διδάκτορες σε ποσοστό 82,3% εργάζονται. Οι περισσότεροι διατηρούν τη θέση που κατείχαν πριν την ολοκλήρωση των διδακτορικών σπουδών (63,0%, από τους οποίους οι περισσότεροι εξειδικεύονται στην Ιατρική και τις Επιστήμες Υγείας).
Ποσοστό 14,9% δεν εργάζεται και αναζητά θέση εργασίας (από αυτούς η πλειονότητα προέρχεται από τις Φυσικές Επιστήμες). Για τους περισσότερους από τους νέους διδάκτορες που απασχολούνται, η θέση εργασίας τους έχει συνάφεια με το ερευνητικό ή γνωστικό αντικείμενο των διδακτορικών σπουδών τους (63,2%). Για το 27,5% υπάρχει μόνο μερική συνάφεια, ενώ για το 9,3% δεν υπάρχει συνάφεια.
Όσον αφορά τους μελλοντικούς τους στόχους, οι περισσότεροι (53,9%) σκοπεύουν να ακολουθήσουν επαγγελματικά ακαδημαϊκή / ερευνητική σταδιοδρομία – κυρίως όσων η διατριβή εντάσσεται στις Κοινωνικές Επιστήμες. Ένα σημαντικό ποσοστό (19,0% - κυρίως από τις Κοινωνικές Επιστήμες και την Ιατρική & Επιστήμες Υγείας) δεν προτίθενται να αλλάξουν θέση εργασίας.
Όσον αφορά την προοπτική εγκατάστασης των νέων διδακτόρων στο εξωτερικό, η μεγάλη πλειονότητα (83,5%) δεν σκοπεύει να φύγει στο άμεσο μέλλον από τη χώρα. Από όσους σκοπεύουν να εγκατασταθούν στο άμεσο μέλλον μόνιμα στο εξωτερικό, οι περισσότεροι προέρχονται από τις Φυσικές Επιστήμες (26,5%), ενώ ακολουθούν με μικρή διαφορά όσοι εξειδικεύονται στις Επιστήμες Μηχανικού & Τεχνολογία (24,4%).
Η συνέχιση της ερευνητικής δραστηριότητας φαίνεται ότι αποτελεί τον βασικό λόγο για την προοπτική μόνιμης εγκατάστασης των νέων διδακτόρων εκτός χώρας (42,1%), ενώ έπεται η ακαδημαϊκή σταδι οδρομία (25,6%) και η επαγγελματική απασχόληση σε οποιοδήποτε είδος θέσης εργασίας, εκτός έρευνας (20,7%).
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΕΛΜΕΠΑ: Το κορυφαίο πρόγραμμα Ειδικής Αγωγής στην Ελλάδα για διπλή μοριοδότηση
Το 1ο στην Ελλάδα Πρόγραμμα επιμόρφωσης Τεχνητής Νοημοσύνης για εκπαιδευτικούς με Πιστοποιητικό
Παν.Πατρών: Μοριοδοτούμενο σεμινάριο ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗΣ με 65Є εγγραφή - έως 23/8
ΕΥΚΟΛΕΣ πιστοποιήσεις ΙΣΠΑΝΙΚΩΝ - ΙΤΑΛΙΚΩΝ για ΑΣΕΠ - Πάρτε τις ΑΜΕΣΑ
2ος Πανελλήνιος Γραπτός Διαγωνισμός ΑΣΕΠ: Τα 2 μαθήματα εξέτασης και η ύλη