Η Ελλάδα μπαίνει δυναμικά στην εποχή της Υπολογιστικής Υψηλών Επιδόσεων (HPC). Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής, εγκαινιάστηκε επίσημα την περασμένη Δευτέρα, 19 Οκτωβρίου, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Πρόκειται για μια υποδομή που αγγίζει τα 85,69 PetaFlops, κατατάσσοντάς τον στην 31η θέση της παγκόσμιας λίστας TOP500 και στην 23η θέση της Green500, η οποία αξιολογεί την ενεργειακή του αποδοτικότητα. Το συνολικό κόστος του έργου ανήλθε σε 58,9 εκατομμύρια ευρώ, με την πρόσβαση για τα ερευνητικά κέντρα, τα πανεπιστήμια, τις επιχειρήσεις και τους δημόσιους φορείς να ξεκινά σταδιακά από τον Δεκέμβριο του 2026.
Γιατί αφορά Πανεπιστημια, τους μαθητές και τα σχολεία
Για τους σημερινούς μαθητές, που μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη αναδιαμορφώνει τα πάντα, ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» δεν είναι απλώς ένα ακόμη τεχνολογικό επίτευγμα. Αποτελεί το «όχημα» για την ανάπτυξη προηγμένων μοντέλων ΤΝ, εφαρμογών στην ελληνική γλώσσα και εκπαιδευτικών εργαλείων του μέλλοντος. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα σε πανεπιστήμια και ερευνητικές ομάδες να «τρέξουν» σύνθετα επιστημονικά πειράματα, φέρνοντας την καινοτομία πιο κοντά στην καθημερινότητα.
Ο υπερυπολογιστής φιλοξενείται στο νέο Κέντρο Δεδομένων της ΕΔΥΤΕ, στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού στο Λαύριο, έκτασης 1.500 τ.μ., το οποίο έχει μετατραπεί σε ένα σύγχρονο κόσμημα υψηλής τεχνολογίας. Ο χώρος έχει σχεδιαστεί για να υποδέχεται επισκέψεις, με την τήρηση αυστηρών κανόνων ασφαλείας. Η πρόσβαση στον εξοπλισμό θα είναι ελεγχόμενη, ενώ μετά την ολοκλήρωση των εργασιών στον περιβάλλοντα χώρο, θα ανακοινωθούν οι λεπτομέρειες για τις οργανωμένες επισκέψεις σχολείων και πολιτών.
Ακολουθεί το αναλυτικό ερωτηματολόγιο του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης
1. Τι είναι ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και γιατί είναι σημαντικός για την Ελλάδα;
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» είναι ο νέος Εθνικός Υπερυπολογιστής και το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα που έχει αποκτήσει ποτέ η Ελλάδα. Πρόκειται για μια σύγχρονη υποδομή Υπολογιστικής Υψηλών Επιδόσεων (HPC), η οποία μπορεί να επεξεργάζεται τεράστιους όγκους δεδομένων και να πραγματοποιεί ιδιαίτερα σύνθετους υπολογισμούς με εξαιρετικά μεγάλη ταχύτητα.
Με την αξιοποίησή του, η χώρα αποκτά νέες δυνατότητες στην επιστημονική έρευνα, στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στην ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογικών εφαρμογών.
2. Πόσο ισχυρός είναι και ποια θέση κατέχει στον κόσμο;
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» διαθέτει μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 PetaFlops, δηλαδή μπορεί να εκτελεί περίπου 85,69 τετράκις εκατομμύρια υπολογιστικές πράξεις ανά δευτερόλεπτο. Καταλαμβάνει την 31η θέση στην παγκόσμια κατάταξη TOP500 των ισχυρότερων υπερυπολογιστών και την 23η θέση στην Green500, που αξιολογεί την ενεργειακή τους αποδοτικότητα.
3. Τι μπορεί να κάνει στην πράξη ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ»;
Οι εφαρμογές του καλύπτουν πολλούς τομείς:
Υγεία: Εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης με κατάλληλα ανωνυμοποιημένα δεδομένα, με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση ασθενειών και την ανάπτυξη εργαλείων εξατομικευμένης ιατρικής.
Πολιτική Προστασία: Ανάπτυξη σύνθετων κλιματικών μοντέλων για την καλύτερη κατανόηση ακραίων καιρικών φαινομένων και την εκτίμηση του κινδύνου πυρκαγιών.
Επιχειρηματικότητα: Προσομοίωση νέων προϊόντων και παραγωγικών διαδικασιών, μειώνοντας τον χρόνο και το κόστος δοκιμών.
Εκπαίδευση και πολιτισμός: Υποστήριξη της ανάπτυξης εφαρμογών παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης και μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, με δυνατότητες αξιοποίησης στην ελληνική γλώσσα.
4. Θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την Τεχνητή Νοημοσύνη;
Όχι. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» είναι υπερυπολογιστής γενικού σκοπού, σχεδιασμένος για επιστημονικές και τεχνολογικές εργασίες που απαιτούν εξαιρετικά μεγάλη υπολογιστική ισχύ. Μπορεί να αξιοποιηθεί στην υπολογιστική φυσική και χημεία, στη βιολογία, στη μετεωρολογία, στην κλιματική έρευνα, στην ενέργεια και στη βιομηχανία.
5. Σε τι διαφέρει από έναν συμβατικό υπολογιστή;
Ένας συνηθισμένος υπολογιστής μπορεί να εξυπηρετεί τις καθημερινές μας ανάγκες, όπως την αναζήτηση πληροφοριών, τις σχολικές εργασίες ή την επεξεργασία αρχείων. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» έχει σχεδιαστεί για προβλήματα τεράστιας υπολογιστικής κλίμακας, που απαιτούν την ταυτόχρονη αξιοποίηση πολλών επεξεργαστικών πόρων.
Έτσι, μπορεί να πραγματοποιεί ιδιαίτερα απαιτητικούς υπολογισμούς πολύ ταχύτερα από τα συμβατικά συστήματα.
6. Ποια είναι η σχέση του με το PHAROS AI Factory;
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποτελεί τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS», ενός από τα πρώτα AI Factories του ευρωπαϊκού δικτύου. Ο υπερυπολογιστής προσφέρει την υπολογιστική ισχύ, ενώ το PHAROS τη συνδυάζει με δεδομένα, εργαλεία, εκπαίδευση, τεχνογνωσία και εξειδικευμένη υποστήριξη.
Οι βασικοί τομείς προτεραιότητας είναι η Υγεία, η Γλώσσα και ο Πολιτισμός, καθώς και η Βιωσιμότητα.
7. Πού βρίσκεται εγκατεστημένος;
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» έχει εγκατασταθεί στο νέο Κέντρο Δεδομένων της ΕΔΥΤΕ, στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου.
Το κτίριο, έκτασης περίπου 1.500 τ.μ., αποτελεί αναγνωρισμένο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς που μετατράπηκε σε σύγχρονη υποδομή υψηλής τεχνολογίας.
8. Θα μπορεί το κοινό και οι μαθητές να τον επισκεφθούν;
Ο χώρος έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να δέχεται επισκέψεις, με την τήρηση των απαραίτητων προϋποθέσεων ασφάλειας. Η πρόσβαση στον εξοπλισμό θα είναι ελεγχόμενη, λόγω των υψηλών τεχνικών απαιτήσεων της εγκατάστασης.
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών στον περιβάλλοντα χώρο, θα υπάρξει ενημέρωση σχετικά με τη δυνατότητα οργανωμένων επισκέψεων.
