Αλλαγές στους συνοριακούς ελέγχους για όσους ταξιδεύουν προς την Ευρώπη τίθενται σε ισχύ από σήμερα, Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου, καθώς λήγουν τα έκτακτα μέτρα ευελιξίας που είχαν δοθεί στα κράτη για την εφαρμογή του νέου Συστήματος Εισόδου/Εξόδου της ΕΕ (EES).
Η αλλαγή αφορά κυρίως τη δυνατότητα των αρχών να αναστέλλουν προσωρινά τη συλλογή βιομετρικών δεδομένων, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και σαρώσεις προσώπου, όταν η επιβατική κίνηση είναι τόσο αυξημένη ώστε να δημιουργούνται υπερβολικές καθυστερήσεις.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, αυτή η ευελιξία λειτουργούσε ως «βαλβίδα ασφαλείας» σε περιπτώσεις μεγάλης συμφόρησης.
Από τις 6 Σεπτεμβρίου, όμως, η δυνατότητα αυτή περιορίζεται σημαντικά.
Τι είναι το νέο βιομετρικό σύστημα
Το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου τέθηκε σε πλήρη λειτουργία στα συμμετέχοντα ευρωπαϊκά σύνορα στις 10 Απριλίου 2026, μετά από σταδιακή εφαρμογή που είχε ξεκινήσει τον Οκτώβριο του 2025.
Στόχος του είναι η ηλεκτρονική καταγραφή των εισόδων και εξόδων ταξιδιωτών στα εξωτερικά σύνορα, με χρήση βιομετρικών στοιχείων.
Στην πράξη, οι διαδικασίες ελέγχου διαβατηρίων γίνονται πιο αυτοματοποιημένες αλλά και πιο απαιτητικές, ιδιαίτερα σε περιόδους μεγάλης επιβατικής κίνησης.
Μέχρι τώρα, οι συνοριακές αρχές μπορούσαν σε έκτακτες περιπτώσεις να «χαλαρώνουν» προσωρινά τις απαιτήσεις συλλογής βιομετρικών δεδομένων σε συγκεκριμένα σημεία διέλευσης, ώστε να περιορίζονται οι ουρές.
Γιατί υπάρχει ανησυχία για νέες καθυστερήσεις
Το βασικό πρόβλημα είναι ο χρόνος που απαιτείται για κάθε έλεγχο.
Σύμφωνα με στοιχεία της IATA που επικαλείται το δημοσίευμα, ένας τυπικός έλεγχος διαβατηρίου που προηγουμένως διαρκούσε περίπου 20 έως 25 δευτερόλεπτα, μπορεί πλέον να απαιτεί περίπου 90 δευτερόλεπτα με τη χρήση του EES.
Αυτή η διαφορά, όταν πολλαπλασιάζεται σε χιλιάδες επιβάτες, είναι αρκετή για να δημιουργήσει μεγάλες ουρές σε αεροδρόμια και χερσαία σύνορα.
Τα στοιχεία που παρατίθενται για το καλοκαίρι είναι ενδεικτικά.
Στη Φρανκφούρτη, ο μέσος χρόνος αναμονής τον Ιούλιο έφτασε τα 120 λεπτά, από 60 λεπτά έναν χρόνο νωρίτερα.
Στο Μόναχο, η αναμονή ανέβηκε στα 60 λεπτά από 31, ενώ στο Άμστερνταμ οι μέγιστοι χρόνοι αναμονής έφτασαν επίσης τα 120 λεπτά, από 80 λεπτά την προηγούμενη χρονιά.
Οι αεροπορικές εταιρείες ζητούν παράταση
Ο ταξιδιωτικός και αεροπορικός κλάδος ζητά να διατηρηθεί η δυνατότητα προσωρινής αναστολής των βιομετρικών ελέγχων και μετά τις 6 Σεπτεμβρίου.
Η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA) έχει ζητήσει να παραταθεί αυτή η «βαλβίδα ασφαλείας» τουλάχιστον έως το τέλος της χειμερινής περιόδου.
Το επιχείρημά της είναι ότι το σύστημα δεν λειτουργεί ακόμη με την ίδια αποτελεσματικότητα σε όλα τα σημεία εισόδου.
Παράλληλα, η IATA τονίζει ότι για να λειτουργήσει ομαλά το νέο σύστημα απαιτούνται αξιόπιστες υποδομές, πλήρως ανεπτυγμένα περίπτερα αυτοεξυπηρέτησης, αυτοματοποιημένοι συνοριακοί έλεγχοι και επαρκής στελέχωση.
Τι πρέπει να προσέχουν οι ταξιδιώτες
Για όσους ταξιδεύουν προς την Ευρώπη, η σημαντικότερη πρακτική αλλαγή είναι ότι θα πρέπει να υπολογίζουν περισσότερο χρόνο για τον συνοριακό έλεγχο, ιδιαίτερα στα μεγάλα αεροδρόμια και σε ώρες αιχμής.
Δεν αλλάζουν απλώς οι ουρές· αλλάζει ο ίδιος ο τρόπος ελέγχου, καθώς τα βιομετρικά δεδομένα αποκτούν πλέον κεντρικό ρόλο στη διαδικασία.
Το κρίσιμο ερώτημα από εδώ και πέρα είναι αν τα αεροδρόμια και οι συνοριακές αρχές θα μπορέσουν να ανταποκριθούν χωρίς μεγάλες καθυστερήσεις, τώρα που περιορίζεται η δυνατότητα προσωρινής χαλάρωσης των απαιτήσεων.
Για τους επιβάτες, πάντως, η ασφαλέστερη συμβουλή είναι μία: περισσότερος χρόνος πριν από την πτήση και μεγαλύτερη υπομονή στον έλεγχο διαβατηρίων.
