Περίπου τέσσερα εκατομμύρια εργαζόμενοι συμμετείχαν, σύμφωνα με τα μεγάλα ισπανικά συνδικάτα, στη γενική απεργία που παρέλυσε τμήματα της Ισπανίας την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, με τη στεγαστική κρίση και τη συνεχή υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης να βρίσκονται στο επίκεντρο της κινητοποίησης.
Ήταν η πρώτη πανεθνική γενική απεργία στη χώρα μετά το 2012, με την UGT και την CCOO να κάνουν λόγο για περίπου 4 εκατ. απεργούς, αριθμό που αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο του εργατικού δυναμικού. Οι εργοδοτικές οργανώσεις αμφισβήτησαν πάντως την έκταση της συμμετοχής, παρουσιάζοντας αισθητά χαμηλότερες εκτιμήσεις.
Το κεντρικό αίτημα ήταν σαφές: στέγη που να μπορεί να πληρωθεί από έναν κανονικό μισθό.
120.000 στους δρόμους της Μαδρίτης
Παρά την καταρρακτώδη βροχή και τις προειδοποιήσεις για ακραία καιρικά φαινόμενα, περίπου 120.000 άνθρωποι διαδήλωσαν στο κέντρο της Μαδρίτης, σύμφωνα με την εκτίμηση των αρχών.
Πολλοί κρατούσαν πλακάτ σε σχήμα σπιτιού και φώναζαν συνθήματα για τα ενοίκια και το δικαίωμα στη στέγη. Στη Βαρκελώνη οι δημοτικές αρχές υπολόγισαν τους συμμετέχοντες σε περίπου 55.000, ενώ οι διοργανωτές έδωσαν πολύ υψηλότερο αριθμό.
Κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν επίσης στη Βαλένθια, στο Μπιλμπάο, στη Σαραγόσα και σε δεκάδες ακόμη πόλεις.
Η κακοκαιρία οδήγησε στην ακύρωση ορισμένων πορειών στην Ανδαλουσία, όμως δεν απέτρεψε τη μαζική συμμετοχή σε πολλές από τις μεγαλύτερες πόλεις.
Μετρό, εργοστάσια και δρόμοι
Η απεργία επηρέασε σημαντικά τις μεταφορές και αρκετούς κλάδους της οικονομίας.
Στη Βαρκελώνη περιορίστηκαν τα δρομολόγια του μετρό, ενώ στη Μαδρίτη η επιβατική κίνηση στις ώρες αιχμής ήταν 42% χαμηλότερη σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο της προηγούμενης εβδομάδας. Στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας και στα λιμάνια τα συνδικάτα ανακοίνωσαν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά συμμετοχής.
Σε αρκετές περιοχές έκλεισαν σχολεία και πανεπιστήμια ή λειτούργησαν με προσωπικό ασφαλείας, ενώ σημειώθηκαν αποκλεισμοί δρόμων και βιομηχανικών εγκαταστάσεων.
Επεισόδια σε Βαρκελώνη και Μαδρίτη
Οι περισσότερες συγκεντρώσεις εξελίχθηκαν ειρηνικά, όμως αργότερα σημειώθηκαν συγκρούσεις.
Στη Βαρκελώνη, ομάδες διαδηλωτών έστησαν οδοφράγματα, άναψαν φωτιές και συγκρούστηκαν με αστυνομικές δυνάμεις, ενώ στη Μαδρίτη η αστυνομία χρησιμοποίησε μέσα διάλυσης πλήθους, μεταξύ των οποίων σπρέι πιπεριού. Το Reuters μετέδωσε τουλάχιστον 73 συλλήψεις, ενώ τα συνδικάτα ανέφεραν περίπου 20 τραυματίες και κατήγγειλαν υπερβολική χρήση βίας.
Το μεγάλο έλλειμμα κατοικιών
Πίσω από τις εικόνες των διαδηλώσεων βρίσκεται ένα πρόβλημα που έχει αποκτήσει πλέον διαστάσεις κοινωνικής κρίσης.
Η Τράπεζα της Ισπανίας υπολογίζει ότι το σωρευτικό έλλειμμα νέων κατοικιών την περίοδο 2021-2025 έχει φτάσει περίπου τις 750.000 κατοικίες. Μόνο το 2025 δημιουργήθηκαν περίπου 240.000 νέα νοικοκυριά, ενώ ολοκληρώθηκαν μόλις 92.000 νέες κατοικίες.
Ταυτόχρονα, οι τιμές έχουν απομακρυνθεί δραματικά από τους μισθούς.
Μεταξύ 2015 και 2025, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η El País, οι τιμές αγοράς κατοικίας αυξήθηκαν περίπου 80%, τα ενοίκια περίπου 87%, ενώ οι μισθοί αυξήθηκαν περίπου 30%.
1.176 ευρώ ενοίκιο – σχεδόν ένας ολόκληρος μισθός νέου
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή στις νεότερες ηλικίες.
Το Συμβούλιο Νεολαίας της Ισπανίας υπολογίζει το μέσο ενοίκιο στα 1.176 ευρώ τον μήνα, ποσό που αντιστοιχεί στο 98,7% του μέσου μισθού ενός νέου ανθρώπου.
Παράλληλα, μόλις το 14,5% των νέων έχει καταφέρει να εγκαταλείψει το πατρικό σπίτι, ενώ η μέση ηλικία οικονομικής ανεξαρτητοποίησης έχει ξεπεράσει τα 30 χρόνια.
Η στέγη στο επίκεντρο πριν από τις εκλογές
Η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε λιγότερο από τρεις εβδομάδες πριν από τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της 29ης Νοεμβρίου, με το στεγαστικό να έχει μετατραπεί σε ένα από τα κεντρικά θέματα της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Το μέγεθος του προβλήματος, ωστόσο, ξεπερνά την προεκλογική σύγκρουση.
Όταν μια χώρα παρουσιάζει ισχυρούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης αλλά ένας νέος εργαζόμενος χρειάζεται σχεδόν ολόκληρο τον μισθό του μόνο για το ενοίκιο, το ζήτημα παύει να είναι απλώς στεγαστικό. Γίνεται ζήτημα καθημερινότητας, κοινωνικής κινητικότητας και δυνατότητας μιας ολόκληρης γενιάς να σχεδιάσει τη ζωή της.
