«Το 2008 το πλήθος των αντικειμένων που ήταν συνδεδεμένο με το διαδίκτυο ξεπέρασε το πλήθος των ανθρώπων που ήταν συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο – μια μετάβαση που ορισμένοι θεωρούν ότι σήμαινε την έναρξη του διαδικτύου των Πραγμάτων (The Internet of Things). Σε αυτά τα πράγματα περιλαμβάνονται αυτοκίνητα, οικιακές συσκευές, τηλεοράσεις, φωτεινοί σηματοδότες στους δρόμους, αυτόματοι πωλητές, θερμοστάτες, εναέρια οχήματα, κάμερες, περιβαλλοντικοί αισθητήρες, ρομπότ κάθε είδους και κάθε λογής αγαθά τόσο της παραγωγικής διαδικασίας όσο και των συστημάτων διανομής και πώλησης». Μ’ αυτόν τον τρόπο περιγράφει ο Στιούαρτ Ράσελ, καθηγητής της Επιστήμης των Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας και αντιπρόεδρος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για την Τεχνητή Νοημοσύνη, ένα από τα προβλήματα που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, στο εξαιρετικά επίκαιρο βιβλίο του «Συμβατή με τον Άνθρωπο;: η Τεχνητή Νοημοσύνη και το πρόβλημα του ελέγχου» (εκδόσεις Τραυλός).
Σε αυτό το πόνημα των 500 σελίδων καταπιάνεται με τα ηθικά διλήμματα που θέτει από μόνη της η έρευνα για την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και πώς μπορεί η ανθρωπότητα να απαντήσει σε αυτά, χωρίς να χάσει τον έλεγχο, την ψυχή της και, στο τέλος τέλος, την ίδια της τη ζωή.
Μας λέει πως «το καθιερωμένο μοντέλο της Τεχνητής Νοημοσύνης, σύμφωνα με το οποίο οι μηχανές βελτιστοποιούν έναν προκαθορισμένο στόχο που τους θέτουν οι άνθρωποι, ελλοχεύει τον κίνδυνο όχι να μην καταφέρουμε να κατασκευάσουμε με επιτυχία ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά ότι μπορεί να τα καταφέρουμε πολύ καλά».
Εξηγεί ότι «Από το 2014 διεξάγονται στη Γενεύη συζητήσεις σε διπλωματικό επίπεδο, με σκοπό την απαγόρευση των Φονικών Αυτόνομων Οπλικών Συστημάτων, κωδικά ΦΑΟΣ. Την ίδια στιγμή κάποιοι από τους συμμετέχοντες σε αυτόν τον διάλογο, όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ρωσία, η Μεγάλη Βρετανία και το Ισραήλ, έχουν εμπλακεί σε έναν επικίνδυνο ανταγωνισμό κατασκευής αυτόνομων όπλων. Το Ισραήλ, μάλιστα, τα έχει καταφέρει, βάζοντας ρομπότ να περιπολούν στα σύνορα με τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη και, κατά καιρούς, δίνοντάς τους την ελευθερία να πυροβολούν. Προφανώς η κατασκευή μηχανών που θα αποφασίζουν να σκοτώνουν ανθρώπους είναι μια κακή ιδέα. Ωστόσο, αυτό το «προφανώς» δεν πείθει τις κυβερνήσεις να μην προχωρήσουν σε αυτό που θεωρούν ότι τους δίνει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα. Ίσως όμως, μάς λέει ο Στιούαρτ Ράσελ, το πιο πειστικό επιχείρημα για να απορρίψουμε τα αυτόνομα όπλα, είναι ότι αυτά αποτελούν επεκτάσιμα όπλα μαζικής καταστροφής. Φανταστείτε αύριο συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης να αποκτήσουν πρόσβαση σε πυρηνικά όπλα και να κληθούν να πάρουν την απόφαση για το τι θα πράξουν σε ό,τι εκείνα θα θεωρήσουν «πρόκληση» από την πλευρά του «εχθρού».
Αυτό, όπως υπογραμμίζει ο Στιούαρτ, μπορεί να θεωρηθεί προσβολή στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ενέχει προφανείς κινδύνους: «χορηγώντας στις μηχανές εξουσία επί των ανθρώπων, υποβιβαζόμαστε σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας και χάνουμε το δικαίωμα να συμμετέχουμε σε αποφάσεις που μας επηρεάζουν».
Το άρθρο 22 του Γενικού Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης του 2018 για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων, το γνωστό GDPR, απαγορεύει ρητώς τη χορήγηση εξουσίας στις μηχανές σε τέτοιες περιπτώσεις: Συγκεκριμένα αναφέρει: «Το υποκείμενο των δεδομένων έχει το δικαίωμα να μην υπόκειται σε απόφαση που λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ, η οποία παράγει έννομα αποτελέσματα που το αφορούν ή το επηρεάζει σημαντικά με παρόμοιο τρόπο».
Ο Άλαν Τιούρινγκ, ο γνωστός μαθηματικός και θεωρούμενος πατέρας των υπολογιστών, ο οποίος στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου κατόρθωσε να σπάσει τον γερμανικό κώδικα Enigma και να συντελέσει στη νίκη των Συμμάχων, σε μια διάλεξη που έδωσε το 1951 είχε πει: «Φαίνεται πιθανό ότι άπαξ και ξεκίνησε η μέθοδος της σκεπτόμενης μηχανής, δεν θα χρειαστεί να περάσει πολύς καιρός για να ξεπεράσει τις δικές μας ασθενικές δυνάμεις […] κάποια στιγμή λοιπόν οι μηχανές μάλλον θα αναλάβουν τον έλεγχο».
Οι συνέπειες όπως μπορεί κανείς να φανταστεί θα είναι κολοσσιαίες: ήδη ο Τζεφ Μπέζος στις αποθήκες της Amazon χρησιμοποιεί ανδροειδή ρομπότ, απολύοντας το μεγαλύτερο μέρος του προσωπικού της. Ο δεν Ίλον Μασκ φαντασιώνεται να φυτεύει τσιπάκια στον ανθρώπινο εγκέφαλο, προκειμένου να επικοινωνεί αυτός απευθείας με τον υπολογιστή. Βέβαια, ο πρώτος εθελοντής που δέχτηκε να υποστεί αυτή την εμφύτευση πέθανε ήδη. Όμως ο Μασκ δεν το βάζει κάτω. Θέλει να φτιάξει cyborgs, δηλαδή μια σύνθεση ανθρώπινου σώματος και μηχανής, η οποία θα ξεπερνά κατά πολύ τα ανθρώπινα όρια. Αυτό είναι το όραμα του λεγόμενου κινήματος του Διανθρωπισμού, στο οποίο συμμετέχουν και οι ιδρυτές της Google, που βλέπουν στους αλγόριθμους το μέλλον της ανθρωπότητας.
Το ερώτημα είναι τι θα κάνουμε εάν μια, έστω έξυπνη μηχανή, δεν έχει κάποιο διακόπτη απενεργοποίησης. Ή, πολύ περισσότερο, εάν με δική της βούληση μπορεί να απενεργοποιήσει αυτόν τον διακόπτη. Όπως λέει ο Στιούαρτ, «εάν δεν μπορούμε να απενεργοποιήσουμε μια μηχανή γιατί αυτή δεν θα μας το επιτρέψει, τότε έχουμε πραγματικό πρόβλημα. Εάν μπορούμε, τότε ίσως καταφέρουμε τελικά να την ελέγξουμε με άλλους τρόπους επίσης».
Και καταλήγει με τα εξής λόγια: Αλίμονο, η ανθρώπινη φυλή δεν είναι μία, ενιαία και ορθολογική οντότητα. Αποτελείται από κακόβουλες, ζηλόφθονες, ανορθολογικές, ασυνεπείς, ασταθείς, υπολογιστικά περιορισμένες, πολύπλοκες, εξελισσόμενες, ετερογενείς οντότητες. Πάμπολλες τέτοιες οντότητες. Τα θέματα λοιπόν αυτά αποτελούν το βασικό αντικείμενο μελέτης – είναι ίσως ο λόγος ύπαρξης – των κοινωνικών επιστημών. Στην Τεχνητή Νοημοσύνη θα χρειαστεί να προσθέσουμε ιδέες από την ψυχολογία, τα οικονομικά, την πολιτική θεωρία και την ηθική φιλοσοφία.
Πηγή: efsyn.gr
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΕΛΜΕΠΑ: Το κορυφαίο πρόγραμμα Ειδικής Αγωγής στην Ελλάδα για διπλή μοριοδότηση
Το 1ο στην Ελλάδα Πρόγραμμα επιμόρφωσης Τεχνητής Νοημοσύνης για εκπαιδευτικούς με Πιστοποιητικό
Παν.Πατρών: Μοριοδοτούμενο σεμινάριο ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗΣ με 65Є εγγραφή - έως 19/8
ΕΥΚΟΛΕΣ πιστοποιήσεις ΙΣΠΑΝΙΚΩΝ - ΙΤΑΛΙΚΩΝ για ΑΣΕΠ - Πάρτε τις ΑΜΕΣΑ
2ος Πανελλήνιος Γραπτός Διαγωνισμός ΑΣΕΠ: Τα 2 μαθήματα εξέτασης και η ύλη