Η διδακτέα ύλη και η ολοκλήρωση του διδακτικού έργου των εκπαιδευτικών
Αργύρης Δ. Ψαλίδας, Dr, MEd
Σε τηλεοπτική εμφάνισή του (21η Μαρτίου 2014), ο Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Κ. Αρβανιτόπουλος, αναφερόμενος στις προαγωγικές εξετάσεις των παιδιών που φοιτούν εφέτος στην Α' τάξη του Λυκείου και στην άντληση, μετά από κλήρωση, του 50% των θεμάτων τους από την Τράπεζα Θεμάτων Εξετάσεων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας, για πρώτη φορά, δήλωσε ότι η επιλογή αυτή αποτελεί ένα μέσο πίεσης για την ολοκλήρωση του διδακτικού έργου των εκπαιδευτικών, για το οποίο και θα αξιολογούνται σε περίπτωση αποκλίσεων. Χαρακτηριστικό ήταν και το σχετικό trailer του τηλεοπτικού σταθμού: ΜΕ ΤΗΝ "ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ" ΑΝΑΓΚΑΖΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΝΑ ΕΞΑΝΤΛΗΣΟΥΝ ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ.
Ας θυμηθούμε τα παρακάτω, που αφορούν στο μάθημα που διδάσκω, αλλά όχι μόνο...:
1. Μέχρι πέρυσι, η εξεταστέα ύλη για το μάθημα της Φυσικής της Α' τάξης του Γενικού Λυκείου δεν μπορούσε να είναι λιγότερη από το μισό και περισσότερη από τα 2/3 της διδακτέας. Η επιλογή και ο ακριβής προσδιορισμός της γινόταν με εισήγηση των διδασκόντων και με την έγκριση του Διευθυντή του Λυκείου και η δημοσιοποίησή της γινόταν πέντε (5) εργάσιμες ημέρες πριν από τη λήξη των μαθημάτων. [1]
2. Την 1η Οκτωβρίου 2013 καθορίστηκε η διδακτέα ύλη του μαθήματος και προτάθηκαν ώρες διδασκαλίας για καθένα από τα 5 κεφάλαιά της (σύνολο 54 ώρες). [2]
3. Την 13η Φεβρουαρίου 2014 (3 και πλέον μήνες πριν τη λήξη των μαθημάτων) καθορίστηκε η εξεταστέα ύλη του μαθήματος. Αυτή αποτελεί το 80% περίπου της διδακτέας τόσο σε ώρες διδασκαλίας, όσο και σε έκταση (πλήθος σελίδων). [3]
Ούτε την εφετινή σχολική χρονιά και παρά τη χρήση της "Τράπεζας" δε θα ολοκληρωθεί η διδακτέα ύλη στο μάθημα που διδάσκω, αλλά όχι μόνο.... Δε θα ολοκληρωθεί γιατί ο κ. Υπουργός, με την απόφασή του της 13ης Φεβρουαρίου 2014, υιοθετώντας εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, τη διαφοροποίησε από την εξεταστέα και μάλιστα 3 και πλέον μήνες πριν τη λήξη των μαθημάτων.
Ο έλεγχος (και όχι η αξιολόγηση) των εκπαιδευτικών "σε περίπτωση αποκλίσεων" προϋποθέτει, κατά την άποψή μου, ότι ο καθορισμός της διδακτέας ύλης συνοδεύεται από αναλυτικές οδηγίες διαχείρισής της, οδηγίες που, μεταξύ άλλων, οριοθετούν το επίπεδο δυσκολίας στο οποίο οφείλουν να εκπαιδεύονται τα παιδιά. Προϋποθέτει ταύτιση της εξεταστέας με τη διδακτέα ύλη. Τι συνέβη την εφετινή σχολική χρονιά; Την 1η Οκτωβρίου 2013 ο κ. Υπουργός υιοθετεί εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής σχετικά με τη διδακτέα ύλη του μαθήματος. Όσοι είχαμε υπόψη μας τις παραπάνω προϋποθέσεις ανησυχήσαμε και έγκαιρα κρούσαμε τον κώδωνα του κινδύνου, με όλους τους δυνατούς τρόπους: η διδακτέα ύλη δε θα μπορούσε να ολοκληρωθεί. Τονίσαμε ότι η ολοκλήρωσή της δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ποσοτικά και ζητούσαμε οδηγίες διαχείρισής της. Σιωπή από το Υπουργείο Παιδείας... Όταν, επιτέλους, το πρόβλημα έγινε αντιληπτό, εφευρέθηκε ο καθορισμός της εξεταστέας ύλης και η δημοσιοποίησή της 3 και πλέον μήνες πριν τη λήξη των μαθημάτων. Οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να "αξιολογηθούν" "σε περίπτωση αποκλίσεων" ή μήπως, αντίστροφα, θα πρέπει να κάνουν χρήση του άρθρου 24, του Προεδρικού Διατάγματος για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης,[4]που προβλέπει τα της αξιολόγησης των προϊσταμένων από τους υφισταμένους;
Τελειώνω με 2 φιλικές συμβουλές προς το επικοινωνιακό επιτελείο του Υπουργείου:
1. Εκφράσεις όπως "θα αξιολογούνται σε περίπτωση αποκλίσεων" δε συνάδουν με τον πολυδιαφημισμένο μη τιμωρητικό χαρακτήρα της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών.
2. Μήπως η λέξη "Τράπεζα", που είναι ιδιαίτερα φορτισμένη στη σημερινή Ελλάδα των μνημονίων και των απολυμένων δημόσιων εκπαιδευτικών λειτουργών είναι φρόνιμη να αντικατασταθεί με άλλη, περισσότερο "ουδέτερη", όπως π.χ. η λέξη "Βάση";
[1]Προεδρικό Διάταγμα υπ' αριθμ. 60: Αξιολόγηση των μαθητών του Ενιαίου Λυκείου (Φ.Ε.Κ. 65, τ. Α', 30-3-2006), ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ': ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ- ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΑΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΓΡΑΠΤΩΝ, Άρθρο 16: Γραπτές προαγωγικές εξετάσεις των μαθητών της Α' και Β' τάξης
[2]Αρ. Πρωτ. 139606/Γ2/01-10-2013: Καθορισμός και διαχείριση διδακτέας ύλης των θετικών μαθημάτων της Α΄ Ημερησίου και Α΄ και Β΄ Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14
[3]ΑΠΟΦΑΣΗ Aρ. Πρωτ. 20895/Γ2/13-02-2014: Καθορισμός διδακτέας ύλης των μαθημάτων της Α΄ τάξης Ημερησίου και των Α΄ και Β΄ τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14
[4]Προεδρικό Διάταγμα υπ' αριθμ. 152: Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (Φ.Ε.Κ. 240, τ. Α', 05-11-2013)
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΕΛΜΕΠΑ: Το κορυφαίο πρόγραμμα Ειδικής Αγωγής στην Ελλάδα για διπλή μοριοδότηση
Το 1ο στην Ελλάδα Πρόγραμμα επιμόρφωσης Τεχνητής Νοημοσύνης για εκπαιδευτικούς με Πιστοποιητικό
Παν.Πατρών: Μοριοδοτούμενο σεμινάριο ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗΣ με 65Є εγγραφή - έως 16/8
ΕΥΚΟΛΕΣ πιστοποιήσεις ΙΣΠΑΝΙΚΩΝ - ΙΤΑΛΙΚΩΝ για ΑΣΕΠ - Πάρτε τις ΑΜΕΣΑ
2ος Πανελλήνιος Γραπτός Διαγωνισμός ΑΣΕΠ: Τα 2 μαθήματα εξέτασης και η ύλη